LEGO® SERIOUS PLAY® Yöntemi ile Takım Çalışmaları

Kurumlar bugün hiç olmadığı kadar belirsizlik, hız ve karmaşıklıkla karşı karşıya. Bu ortamda “daha çok sunum” ya da “daha fazla toplantı” artık çözüm olmuyor; asıl ihtiyacımız olan şey, ortak aklı ortaya çıkaran, katılımcıların gerçekten konuştuğu, dinlediği ve birlikte düşündüğü kaliteli diyaloglar. LEGO® SERIOUS PLAY® (LSP) tam da bu ihtiyaca yanıt veren, bilimsel temelli ve kanıtlanmış bir stratejik düşünme, takım çalışması ve problem çözme yöntemi.

Aşağıda LEGO® SERIOUS PLAY® (LSP) ’nin ne olduğunu, nasıl işlediğini, hangi durumlarda etkili olduğunu ve bir LSP oturumundan neler bekleyebileceğinizi, Türkiye ve komşu ülkelerdeki uygulamalarımızı ayrıntılı biçimde bulacaksınız.

LSP Nedir?

LEGO® SERIOUS PLAY®, katılımcıların yalnızca sözle değil, elleriyle düşünerek (hand–brain connection) karmaşık konuları somut modeller üzerinden tartışmalarını sağlar. Her bir katılımcı, fasilitatörün yönelttiği güçlü sorulara yanıt olarak kendi modelini inşa eder; sonra bu modeli bir metafor olarak kullanarak hikâyesini anlatır. Paylaşılan tek tek hikâyeler, kısa iterasyonlarla ortak bir modele dönüşür ve ekip, konuya dair kolektif bir anlayış geliştirir.

Yöntemin kalbinde üç ilke vardır:

1. Herkes konuşur, herkes duyar. (Eşit katılım)
2. Önce inşa et, sonra konuş. (Önyargıları azaltır, düşünmeyi zenginleştirir)
3. Model konuşulur. (Kişiler yerine fikirler tartışılır; savunmalar azalır, merak artar)

Bu sayede güç dinamikleri yumuşar, psikolojik güvenlik artar ve gerçekten işimize yarayan “netlik” üretiriz.

Neden LEGO® Tuğlaları?

• Somutlaştırma (Externalization): Zihindeki soyut düşünceler, tuğlalarla fiziksel hale gelir. Görünür olan şey, paylaşılabilir ve geliştirilebilir olur.
• Metaforik ifade: Bir tuğla bazen “yenilik”, bazen “risk”, bazen de “müşteri”yi temsil edebilir. Metaforlar, karmaşık gerçeklikleri kolay ve etkili şekilde taşır.
• Eşitleyici etkisi: Unvan, kıdem ve statü farklarının yarattığı gölgeler azalır; herkesin sesi duyulur.
• Hızlı prototipleme: Fikirler dakikalar içinde modele dönüşür; farklı senaryolar çabucak denenebilir ve karşılaştırılabilir.

Hangi Durumlarda En Etkili?

• Takım Olma & Takım Verimliliği: Ortak amaç, roller, çalışma ilkeleri ve “birlikte nasıl kazanırız?” sorusuna netlik.
• Psikolojik Güvenlik & İletişim: Zor konuları güvenle konuşmak, yanlış anlaşılmaları ve “görünmeyen engelleri” ortaya çıkarmak.
• Strateji ve Uygulama: Mevcut durumun haritalanması, hedef resmin inşası, yol üzerindeki risk/fırsatların modellenmesi.
• İnovasyon & İş Geliştirme: Varsayımların test edilmesi, müşterinin yerine geçerek değer önerilerinin modellenmesi.
• Değişim ve Dönüşüm: Belirsizlikte hazır olma hâlinin geliştirilmesi, değişim bariyerlerinin görünür kılınması, bağlılık ve eylem.
• Birleşme & Devralmalar (M&A): Kültürler arası köprüler, ortak çalışma etikleri ve “yeni biz”in tariflenmesi.
• Oryantasyon & Hızlı Hizalanma: Yeni ekiplerin hızla ortak dil ve ritim yakalaması.

Bir LSP Oturumu Nasıl İşler?

1. Isınma ve beceri inşası: Katılımcılar tuğlalarla düşünme ve metafor kurma becerisine hızla alışır.
2. Bireysel modeller: Fasilitatörün güçlü soruları ile herkes “sorun/amaç” hakkında kişisel modelini yapar ve hikâyesini anlatır.
3. Grup modelleri: Bireysel modellerden öğrenilenler birleştirilir; ekip tek, ortak bir model üzerinde uzlaşır.
4. Yerleşim (Landscape) ve Bağlantılar: Unsurlar arasındaki ilişkiler, bağımlılıklar, gerilimler ve kaynak akışları görünür kılınır.
5. Senaryo oynatma: “Ya şöyle olursa?” sorularıyla senaryolar test edilir; dayanıklılık ve esneklik değerlendirilir.
6. İlkeler, kararlar, eylem planı: Çalışmanın sonunda ekip, net prensipler, kararlar ve sahipleri belirlenmiş aksiyonlar çıkarır.

Her aşama “time-boxed”tır; herkes konuşur, tek bir kişi sohbeti domine edemez. Fasilitatör, içeriği dikte etmez; süreci ve güvenli ortamı yönetir.

Sık Kullanılan LSP Formatları

• Real Time Strategy: Mevcut gerçekliği haritalayıp hedef resme giden yolu, risk/fırsatları ve kilit kararları netleştirir.
• Real Time Identity (You/Team): Bireysel ve takım kimliği, değerler, güçlü yönler ve kör noktalar görünürlük kazanır.
• Real Time Change: Değişime (ve belirsizliğe) hazırlık, paydaş dinamikleri, bariyerler ve hızlandırıcılar çalışılır; “change commitment” ve “change efficacy” güçlendirilir.

Bu formatlar, ihtiyaca göre özelleştirilebilir; örneğin “psikolojik güvenlik & geri bildirim kültürü” ya da “müşteri yolculuğu & değer önerisi” gibi temalara da uygulanabilir.

LSP’nin Somut Çıktıları

Bir LSP çalışmasından yalnızca “iyi hislerle” değil, dokunulabilir çıktılarla ayrılırsınız:

• Fotoğraflanmış ortak model ve yerleşim
• Takım dinamiklerinin gözle görülür olması,
• Üzerinde uzlaşılmış çalışma ilkeleri,
• Senaryo notları ve kritik varsayımlar,
• Sahipleri, süreleri ve başarı ölçütleri net aksiyon listesi,
• “Ne öğrendik?” ve “neyi deneyeceğiz?” sorularına verilen bağlılık beyanları.

Bunlar toplantıdan sonra ekibin kendi planlarına kolayca entegre edilir; ileride yapılacak takip oturumları ile öğrenme döngüsü beslenir.

Neden Etkilidir?

• Bilişsel çeşitlilik ortaya çıkar: Sessiz kalanlar da konuşur; zengin bir fikir havuzu oluşur.
• Hızlı hizalanma sağlar: Aylar süren tartışmalar, tek bir gün içinde ortak resme dönüşebilir.
• Yapıcı çatışmayı normalleştirir: Fikirler çatışır, kişiler değil.
• Belirsizlikte netlik üretir: Olasılıklar senaryolarla sınanır, kırılgan noktalar erkenden görünür olur.
• Bağlılık yaratır: İnsanlar, inşa ettikleri şeye doğal olarak sahip çıkarlar.

Kimler İçin, Ne Kadar Sürede?

• Katılımcı profili: Yönetim ekipleri, proje takımları, fonksiyonlar arası çalışma grupları, liderlik programları.
• Grup büyüklüğü: 6–12 kişi idealdir; daha büyük gruplar için çoklu masa kurguları yapılır. 50-100-150 kişilik kalabalık takım çalışmaları mümkündür. (Large grup workshop olarak adlandırılan bu çalışmalar yarım gün olarak kurgulanır)
• Süre: Hedefe göre 3,5 saatlik yoğun atölyelerden 1–4 tam güne kadar değişir.
• Mekân: Yüz yüze en verimlisi olsa da; hibrit/uzaktan kurgular da mümkündür. Yüz yüze çalıştayların ardından online takip toplantıları önerilir.
• Dil: Türkçe ve İngilizce.

Ben Kimim?

Ben Özgür Poyrazoğlu, lişisel sitemde detaylı özgeçmişime ulaşabilirsiniz. Kısaca; koçluk, takım koçluğu ve liderlik gelişimi alanında çalışan bir “iletişimciyim”. LEGO® SERIOUS PLAY® yöntemi ile Türkiye’de takım çalışmaları kurgulayan az sayıda sertifikalı fasilitatörden biriyim. LEGO® SERIOUS PLAY® yönteminde başta Association of Master Trainers ekolünden eğitim ve sertifikasyonlar aldım; ardından Inthrface ekolünden aldığım eğitimler geldi. Farklı ekollerden eğitimler alan ve farklı ekollerle çalışan sanırım tek LSP uygulayıcısıyım. Real Time Identity, Real Time Strategy ve Real Time Change kurguları başta olmak üzere farklı akışları farklı sektörlerdeki kurumlarla uyguluyorum yanı sıra kurumlar ve takımlar için kendi ihtiyaçlarına özel takım çalışmaları tasarlıyorum. Çalışmalarımda psikolojik güvenlik, Gestalt koçluk yaklaşımı ve deneyim tasarımı ilkelerini merkeze alıyorum. Amacım, ekiplerin belirsizliği anlamlı diyalog ve etkili iş birliğine dönüştürmesine destek olmak.

Sık Sorulan Kısa Yanıtlar

• “Bu bir eğitim mi, atölye mi?”
  LSP bir yöntemtir. Oturumlar, deneyimleyerek öğrenmeye dayalı bir atölye formatında ilerler ve somut iş çıktıları üretir.
• “Lego ile oynamak ciddi gündemimize uygun mu?”
  Evet. LEGO® tuğlaları burada yalnızca profesyonel bir düşünme aracıdır. Yöntemin “serious” kısmı buradan gelir.
• “186 slide sunumla eğitim almak yerine neden bunu yapalım?”
  Sunum bilgiyi aktarır; LSP ise ortak anlamı inşa eder. İhtiyacınız hizalanma ve karar ise, LSP hız ve derinlik sağlar.
• “Sonuçlar sürdürülebilir olur mu?”
  Oturum sonunda çıkan ilkeler ve aksiyonlar, takip ritimleri ile desteklendiğinde kalıcı davranışa dönüşür.

---

Birlikte Ne Yapabiliriz?

İhtiyacınıza uygun bir LSP çalışmasını birlikte tasarlayabiliriz. Örneğin:

• 1 Gün – Takım Kimliği & Çalışma İlkeleri: Ortak amaç, roller, güçlü yönler ve “birlikte nasıl çalışıyoruz?” netleşir.
• 1 Gün – Stratejik Netlik & Yol Haritası: Mevcut durum – hedef resim – risk/fırsat – ilk adımlar zinciri çıkar.
• Yarım Gün – Psikolojik Güvenlik & Geri Bildirim: Güven artırıcı ilkeler ve ekipçe benimsenen pratikler belirlenir.
• 1 Gün – Değişime Hazırlık (Real Time Change): Bariyerler/hızlandırıcılar, paydaşlar ve taahhütler modellenir.

Her biri, ön görüşme ve hedef tanımı ile başlar; oturum sonunda dokümantasyon ve aksiyon takvimi ile kapanır.

---

Gelin, bi’ görüşelim…

Belirsizliği anlamlı diyaloğa dönüştürmek, ekibinizin ortak aklını sahaya indirmek ve net, uygulanabilir kararlar almak istiyorsanız bir keşif görüşmesi planlayalım.
Kısa bir ön görüşmede ihtiyaçlarınızı dinleyeyim, sizin için en uygun LSP kurgusunu önereyim.

• Bir saatlik ücretsiz keşif görüşmesi için takviminize uygun bir zaman seçin.
• Ya da “LSP ile neleri mümkün kılabiliriz?” başlıklı demo mini-oturum talep edin.

Hemen iletişime geçin; ekibinizin potansiyelini görünür kılalım ve birlikte inşa etmeye başlayalım.